Onderzoek: bedrijven die AI gebruiken houden meer winst over

Bedrijven in de S&P 500 die AI gebruiken houden inmiddels ruim een kwart meer winst over van elke euro omzet dan bedrijven die dat niet doen. Eind 2023 was er tussen die twee groepen nog vrijwel geen verschil te zien. J.P. Morgan Private Bank leest dat als bewijs dat AI de winstgevendheid aanjaagt. Voor je eigen organisatie is het soort cijfers dat bestuurders sinds kort over AI op tafel leggen bruikbaarder dan het margeverschil zelf.

Twee jaar geleden was dit verschil er nog niet

Het Financieele Dagblad beschrijft een analyse van J.P. Morgan Private Bank waarin de bank de nettowinstmarge van AI-gebruikers in de S&P 500 afzet tegen die van bedrijven die geen AI inzetten. De index als geheel zit daar tussenin. Eind 2023 lagen alle drie de lijnen nog vrijwel op elkaar, daarna liepen ze gestaag uit elkaar.

‘Simpel gezegd: AI drijft inderdaad de winstgevendheid’, zegt Erik Wytenus, hoofd beleggingsstrategie EMEA bij de bank. Hij wijst erop dat de winstgroei zich verbreedt naar meer delen van de markt dan alleen de grote techbedrijven. Zelf nuanceert hij het meteen: ‘Nu is het niet zo dat al die bedrijven iets met AI doen, maar ik denk dat de bedrijven die inzetten op technologische efficiëntie waarschijnlijk voorop zullen blijven lopen.’

De grafiek toont een verband. Over oorzaak zegt hij niets. Wie vroeg met AI begon, zat vaak al in een sector met ruime marges of had het geld om te investeren. Dat elke euro AI-uitgave zich terugverdient, volgt hier dus niet uit.

Bestuurders rapporteren nu marges in plaats van pilots

De opvallendste verschuiving zit in wat bedrijven over AI zéggen. ‘Bedrijven praten niet langer alleen over aantallen gebruikers, licenties of proefprojecten’, schreef Denny Fish van vermogensbeheerder Janus Henderson op basis van het laatste cijferseizoen. ‘Bestuurders noemen steeds vaker harde financiële resultaten, zoals lagere kosten, hogere marges en extra omzet.’

Vergelijk dat met waar we een half jaar geleden stonden. Toen bleek uit PwC-onderzoek dat meer dan de helft van de CEO's nog geen financieel resultaat zag van hun AI-investeringen. Ongeveer een op de acht meldde zowel lagere kosten als hogere omzet. Dat er nu een groep bestuurders is die kostenreducties en marges kan aanwijzen, zegt iets over de fase waarin AI is beland.

Jouw AI-investering ziet er anders uit dan die van OpenAI

De Franse vermogensbeheerder Natixis constateert dat de aandacht verschuift ‘van de vraag óf AI inkomsten kan genereren naar hoevéél inkomsten AI kan opleveren’. Tegelijk houdt portfoliomanager Jack Janasiewicz een slag om de arm: de kapitaaluitgaven blijven stijgen en de kosten om AI-modellen draaiend te houden zijn hoog.

Die discussie gaat over de balansen van de bedrijven die de modellen bouwen en hun toeleveranciers. Wie AI toepast in de eigen werkprocessen, rekent met heel andere posten: licentiekosten, implementatietijd en het werk om een workflow te laten landen bij de mensen die ermee moeten werken. Datacenters komen er niet aan te pas. Of de AI-sector als geheel zijn investeringen terugverdient, is een beleggingsvraag. Of jouw AI-inzet iets oplevert, is een vraag die je zelf kunt beantwoorden, en die begint bij waar je AI in je organisatie neerzet.

Welk AI-cijfer staat er in jouw kwartaalrapportage?

De verschuiving die Fish beschrijft is bruikbaar als toets voor je eigen organisatie. Kijk naar de cijfers die intern over AI worden gerapporteerd. Gaat het over het aantal licenties, het aantal medewerkers met toegang of het aantal lopende pilots, dan meet je adoptie. Nuttig in de startfase, maar het zegt weinig over wat de organisatie eraan overhoudt.

De bestuurders die Fish beschrijft koppelen AI aan een regel in de resultatenrekening. Een doorlooptijd die korter werd. Een proces dat met dezelfde bezetting meer volume aankan. Een offerte die in twee dagen de deur uitgaat in plaats van in twee weken. Dat lukt zodra AI in een gedeeld werkproces zit, want persoonlijke tijdwinst telt niet vanzelf op tot resultaat voor de organisatie.

Het begint met eigenaarschap en zicht op wat je uitgeeft. Organisaties die dat op orde hebben, rapporteren drie tot vijf keer vaker aantoonbaar rendement. Dat is de route van een handig hulpmiddel naar een resultaat dat je aan je aandeelhouders of je MT kunt laten zien.

Welk getal zou jij over een jaar op tafel willen leggen als iemand vraagt wat AI je organisatie heeft opgeleverd? Wil je weten hoe je daar naartoe werkt? Plan een kennismaking in, we denken graag mee.