Je website krijgt er een tweede soort bezoeker bij

In 2001 beschreef Tim Berners-Lee een internet waarop software-agents namens jou dingen regelen, zonder dat je zelf hoeft te zoeken en klikken. Vijfentwintig jaar later is dat web er, schrijft Grace Huckins in een uitgebreid stuk in MIT Technology Review. AI-agents lezen websites, vullen formulieren in en doen aankopen. Elke website krijgt er daarmee een tweede soort bezoeker bij. Die leest anders, laat zich minder sturen door advertenties en komt steeds vaker binnen via een koppeling in plaats van via de homepage. De vraag voor jou is welke deuren je voor die bezoeker openzet.

Berners-Lee schetste het agentic web al in 2001

Berners-Lee publiceerde met twee collega's een artikel in Scientific American over wat hij het Semantic Web noemde. Zijn voorbeeld: een broer en zus laten hun agents fysiotherapie-afspraken voor hun moeder regelen, passend bij haar verzekering en bij hun eigen drukke agenda's. Toen klonk dat als sciencefiction, met de meeste mensen nog op een inbelverbinding.

Het idee strandde op het werk dat het vroeg. Elke websitebouwer moest zijn pagina's voorzien van speciale labels, zodat software begreep welk stuk tekst een adres was en welk stuk een lijst met behandelingen. Volgens Eni Mustafaraj, hoogleraar informatica aan Wellesley College, kostte dat veel moeite voor een onduidelijke opbrengst.

Taalmodellen hebben die labels niet meer nodig. Ze herkennen een adres of een prijslijst gewoon in de lopende tekst, lezen sneller dan welk mens ook en klikken op basis van schermafbeeldingen zelf op knoppen en menu's.

Agents komen langs twee routes je website binnen

De eerste route is de browser. Agents leren scrollen, klikken en typen zoals wij dat doen. Lang ging dat moeizaam, want websites zijn gebouwd voor mensenogen. GPT-6 Astra van OpenAI voltooide 73 procent van de taken in OSWorld 2.0, een test met complexe meerstappige klussen in software als Slack en Salesforce. Wharton-hoogleraar Ethan Mollick zegt tegen MIT Technology Review dat het agentic web er eerder is dan mensen verwachtten.

De tweede route loopt via koppelingen. In Claude, ChatGPT en Meta's assistent Muse voeg je connectors toe, waarmee een agent je mailbox sorteert of boodschappen bestelt. Die praten rechtstreeks met de achterkant van een website, vaak via de standaard MCP, die agents met andere systemen verbindt. Het voordeel: wie de koppeling bouwt, bepaalt wat een agent mag. Muse koopt bijvoorbeeld via Stripe's betaaldienst Link. Stripe kent je creditcard, de agent ziet het nummer nooit en elke aankoop wacht op een bevestiging van de gebruiker zelf.

Agents trappen minder snel in gesponsorde plekken

Voor wie van aandacht leeft, verandert er veel. Onderzoek van Pew liet zien dat mensen ongeveer 40 procent minder vaak doorklikken als Google een AI-samenvatting toont. Uitgevers zagen de opbrengst van sommige advertentievormen tussen 2025 en 2026 met ongeveer een derde dalen, blijkt uit een analyse van Digiday.

Agents gedragen zich bovendien anders dan mensen. Een onderzoeksteam onder leiding van Akshit Kumar (University of Toronto Scarborough) zag dat agents producten met het label 'gesponsord' minder vaak aanraden. Welke positie in de zoekresultaten ze voortrekken, verschilt per model en zelfs per modelgeneratie. Mollick merkte iets vergelijkbaars bij de website voor zijn nieuwe boek Co-Existence. Hij maakte een aparte versie die agents uitlegde waarom ze het boek zouden moeten aanraden. Nieuwere modellen raadden het boek daarna helemaal niet aan. Ze zagen de pagina als een poging tot manipulatie.

Bedrijven zoeken intussen hun weg. Het Amerikaanse tijdschrift Time publiceert versies van artikelen die agents makkelijker lezen en verkoopt zelfs advertenties die op agents zijn gericht. Amazon koos de andere kant op en blokkeerde Muse volledig, ook omdat het een eigen winkelagent heeft.

Agents kunnen het web ook toegankelijker maken

De experts in het stuk zien ook kansen. Econoom David Rothschild van Microsoft Research verwacht dat agents micropayments eindelijk werkbaar maken. Betalen per artikel of per video sneuvelde altijd op het gedoe. Precies dat gedoe kan een agent van je overnemen. Mustafaraj hoopt op agents die je tijdlijn inrichten naar jouw smaak, los van wat TikTok je wil laten zien.

Margaret Mitchell, chief ethics scientist bij Hugging Face, wijst op ouderen en mensen met een visuele of motorische beperking. Veel interfaces zijn ontworpen door twintigers voor twintigers. Zeggen wat je wilt en een agent het laten regelen is voor hen een stuk makkelijker.

Krystian Kolondra van browsermaker Opera ziet de twee webs naast elkaar bestaan. Een reis plannen doet hij liever zelf, 's avonds met zijn vrouw, omdat dat juist leuk is. Vluchtopties zoeken laat hij graag aan een agent over. Het menselijke web voor plezier, het agentic web voor de administratie van je leven. Wel verwacht Rothschild dat grote platforms drempels opwerpen om hun klanten binnen te houden.

Welke klussen op jouw website laat een klant straks aan zijn agent over?

Met de tweedeling van Kolondra kun je je eigen site doorlichten. Loop na wat klanten bij jou komen doen en verdeel dat in twee bakken. In de ene zit de administratie: een afspraak maken, een offerte aanvragen, een bestelling herhalen, een factuur opvragen, een status checken. In de andere zit wat mensen zelf willen ervaren: inspiratie, advies, het verhaal achter je product.

De eerste bak gaat als eerste naar agents. Daar heb je wat te kiezen. Maak je het een agent makkelijk via een koppeling, met een bevestigingsstap voor de klant zoals Stripe dat doet? Of laat je de agent zelf door je formulieren klikken en hoop je dat het goed gaat? Blokkeren kan ook, zoals Amazon doet, maar dan verdwijn je van de route die een deel van je klanten gaat nemen. Of je website daar nu al klaar voor moet zijn, zochten we eerder uit.

Voor uitgevers en andere organisaties die van content leven, telt ook de tweede bak. Agents lezen je artikelen en vatten ze samen. Feitelijke, complete informatie helpt dan, want wervende teksten werken eerder tegen je, zo ondervond Mollick. Meet daarnaast hoeveel bezoek er al via AI binnenkomt. Google Analytics laat dat inmiddels apart zien. En investeer in het type content waarvoor mensen zelf blijven komen.

Welke onderdelen van jouw dienstverlening zou een klant morgen al aan zijn agent overlaten? Wil je dat samen uitzoeken, plan dan een kennismaking in.