Wat Advent met AI doet in deals en portfolio

Samenvatting: Advent International, een PE-partij met ongeveer 100 miljard onder beheer, zet AI inmiddels midden in haar dagelijks werk. Een eigen model, getraind op 13 jaar aan investment committee papers, leest mee bij elke nieuwe deal en wijst op aannames die in het verleden niet uitkwamen. In de portfoliobedrijven zelf zitten dedicated AI-mensen ingebed om processen structureel anders in te richten. Voor PE-partners die rendement willen halen uit AI is dat een herkenbaar voorbeeld om van te leren. Hieronder leg ik uit wat opvalt, wat het vraagt en hoe wij dat soort werk doen voor Nederlandse PE-portfolio's.

De IC Robot leest mee in de investeringscommissie

James Brocklebank, co-chair van Advent International, vertelde onlangs in de Goldman Sachs-podcast Exchanges over wat ze intern de IC Robot noemen. Het is een model dat getraind is op alle investment committee papers van de afgelopen 13 jaar, inclusief de deals die ze deden en de deals die ze lieten lopen.

Bij elke nieuwe memo leest dat model mee. Het zoekt naar aannames die in het verleden niet uitkwamen. "I see a margin assumption here that has not been achieved before in this particular type of company," is een voorbeeld dat Brocklebank gaf. Het model stelt vragen aan de commissie, stemmen mag het niet. Volgens hem is het juist daardoor extreem nuttig in de discussie aan de commissietafel.

Wat ze in feite hebben gedaan, is hun eigen institutionele geheugen digitaliseren. Kennis die normaal in de hoofden van senior partners zit, of begraven ligt in dossiers die niemand nog opent, draait nu mee bij elke nieuwe beslissing.

Waarom PE nu vol op AI gokt

De hele PE-sector zit in een andere fase. Financieringskosten zijn hoger, exits gaan langzamer en multiples zijn lager. Financial engineering levert minder makkelijk rendement op. Wat overblijft, is operationele waardecreatie. En precies daar wordt AI nu als hefboom gepositioneerd.

De cijfers die rondgaan in PE-rapporten zijn opvallend. 95% van de fondsen meldt dat AI-initiatieven hun oorspronkelijke business case halen of overtreffen. Als AI-investeringen worden gekoppeld aan concrete EBITDA-drivers, met snelle impact en stevig verandermanagement, zien portfoliobedrijven 200 tot 500 basispunten margeverbetering en 5 tot 10% omzetgroei.

Tweederde van PE-firma's besteedt in 2026 meer dan een kwart van hun budget aan AI, drie jaar geleden was dat nog vrijwel nul - EY

De budgetten volgen die belofte. Tweederde van de PE-firma's besteedt dit jaar meer dan een kwart van het ontwikkelbudget aan AI, drie jaar geleden was dat bij vrijwel niemand op de begroting terug te vinden (EY). Die AI-budgetten groeien zelf met 30 tot 50% per jaar, en het rendement bij exit is fors. Elke dollar die in AI-transformatie gaat, levert bij verkoop een twee- tot viervoudige EBITDA-uplift op (Lampi). Specifiek op het deal-proces heeft 88% van de PE-firma's de eerste miljoen dollar in GenAI voor M&A al uitgegeven, en de meerderheid schroeft dat de komende twaalf maanden verder op (Deloitte).

Elke dollar in AI-transformatie levert 2 tot 4x EBITDA-uplift bij exit, met PE-budgetten voor AI die 30 tot 50% per jaar groeien - Lampi

Tegelijk haalt OpenAI met meer dan 4 miljard aan investeringen van TPG, Brookfield, Advent en Bain Capital een nieuw vehikel op om AI sneller binnen PE-portefeuilles uit te rollen. Anthropic deed iets vergelijkbaars met Blackstone, Hellman & Friedman en Goldman Sachs.

Voor een PE-partij is dat een externe validatie. Als OpenAI en Anthropic er zelf miljarden tegenaan zetten om bij PE-portfolio's binnen te komen, zien zij die portfolio's als de plek waar hun modellen het snelst rendement maken. PE is voor de modelmakers, met andere woorden, de beste pilot-omgeving die er bestaat. De proeftuin-fase is voorbij, het draait nu om regie en resultaat.

Waar Advent zwaar op inzet

Het opvallendste aan Brocklebanks verhaal is waar hij zich expliciet tegen afzet. "Little AI projects bolted on": dat ziet hij niet als waar de echte impact zit. Bij Advent zitten dedicated AI-mensen ingebed in portfoliobedrijven om data, processen en werk fundamenteel anders in te richten.

"We zijn bijna aan het werken voor de AI in plaats van andersom."

De volgorde is interessant. Eerst data en structuur op orde. "We zijn bijna aan het werken voor de AI in plaats van andersom," zegt Brocklebank, omdat een model alleen zo goed is als de organisatie van de data die je erin stopt. Dat is in de kern een cultuurkwestie. Silo's afbreken, mensen meekrijgen in een andere manier van werken. AI dwingt organisaties tot volwassen databestuur, schreven we eerder.

Die volgorde komt terug in onderzoek. Lampi noemt data-fragmentatie, onduidelijk eigenaarschap en zwakke governance als de grootste blokkers bij AI-adoptie in PE. De modelkwaliteit komt in dat lijstje niet voor. Deloitte ziet hetzelfde patroon en benadrukt dat mensen en leiderschap voorbereid moeten zijn voordat de tech in de werkprocessen landt. De grootste deal-kansen zitten volgens beide bronnen op vaste plekken: deal sourcing, CIM-synthese en AI in due diligence.

Ook hun hiring is daarop ingericht. De dealteams van Advent doen zelf de data-analyse. Het verschil tussen "AI hebben" en "AI doen" zit precies daar.

Hoe dit eruitziet bij Nederlandse PE-portfolio's

We werken zelf voor PXR Media, een portfoliobedrijf van NewPort Capital. En via AVerest Capital deden we werk voor Blijk Groep. Bij beide trajecten zien we het Advent-patroon terugkomen, in het klein. Het echte werk zit in het opnieuw vormgeven van processen, de databasis op orde krijgen, en mensen op zo'n manier meenemen dat ze de tools ook daadwerkelijk gebruiken.

Bij PXR Media zijn we begonnen bij Voetbal International. Redacteuren willen na publicatie weten welke artikelen extra promotie verdienen, maar die inzichten kwamen pas de volgende dag. Te laat om er nog iets mee te doen. Samen met PXR bouwden we VI Assist, een AI-agent die real-time meeleest met de prestaties van elk artikel en concrete acties naar de redactie stuurt via Slack, waar het team toch al werkt. Hoofdredacteur Pieter Zwart vatte het samen met "dit soort tools passen bij de koers die Voetbal International heeft ingezet."

Vanaf daar is het traject verbreed naar de hele PXR-organisatie. Met alle zeven titels hebben we in kaart gebracht waar AI het meeste oplevert, en dat geclusterd in vijf agent-types die over de merken heen werken: research en bronnenmonitoring, contentcreatie en -transformatie, een CMS co-pilot, performance-monitoring in het verlengde van VI Assist, en een consumenten-chatbot die het archief ontsluit. Daaromheen ligt een governance-structuur: per merk een eigenaar voor prioriteit en KPI's, een redactionele aanjager voor adoptie, en een overkoepelende rol voor merkkwaliteit, privacy en compliance.

Het Advent-patroon zien we hier terug. Begin met één werkende tool en een meetbaar resultaat. Bouw daaromheen kennisborging, structuur en uitrol naar de hele organisatie. Wat begon als VI Assist groeit nu uit tot een PXR-breed systeem dat met elke nieuwe titel sneller waarde levert.

Bij Blijk Groep ging het over het aanbestedingsproces. We zijn begonnen met een kennissessie en journey mapping bij de mensen die aanbestedingen schrijven en beoordelen, om het hele traject in kaart te brengen. Daarna een deep dive met de kennisdragers, waarin we in co-creatie concrete AI-kansen en bijbehorende KPI's hebben benoemd. Tenders zijn gestructureerd, repetitief en de inzet per tender is groot. Precies het type proces waar AI snel verschil maakt en waar het effect ook meetbaar is.

In beide gevallen bepaalt de PE-eigenaar actief het tempo en de governance. Wat ons opvalt in werk voor PE: het werkt als de PE-partner zelf stuurt op AI-adoptie als onderdeel van het waardecreatieplan. Het werkt minder goed als AI als losse parallel-track wordt behandeld door één van beide partijen.

Wat dit voor jou als PE-partner betekent

Een paar dingen die uit de Advent-blauwdruk en uit ons eigen werk concreet worden.

1. AI op deal-niveau is in essentie een vraagsteller. Een model dat op je eigen historische memo's getraind is, toetst aannames die in een menselijke discussie makkelijk wegvallen.

2. AI in portfoliobedrijven werkt alleen als het gekoppeld is aan een concreet waardecreatieplan met meetbare EBITDA-doelstellingen. PwC liet zien dat 56% van de CEO's nog geen rendement uit AI ziet, en het verschil zit zelden in de tools.

3. De PE-eigenaar zit in een betere positie om AI uit te rollen dan de meeste corporates. Snellere besluiten, directe lijnen, en het mandaat om te zeggen: "dit doen we, dit is de governance, dit is de timeline."

4. Het meeste werk zit aan de voorkant. Data op orde, processen begrijpen, mensen meekrijgen. Wie dat overslaat, koopt vooral licenties.

Wij bouwen dat soort trajecten al, zowel direct voor portfoliobedrijven als in samenwerking met de PE-partner. Benieuwd hoe dat er voor jouw portfolio zou kunnen uitzien? Plan een kennismaking in, dan kijken we samen waar de meeste waarde ligt.