Het AI Deltaplan: waarom we hier enthousiast over zijn

Nederland hoeft niet te concurreren met OpenAI, maar moet wel zijn eigen koers varen. Het AI Deltaplan laat zien hoe dat kan, door in te zetten op sectoren waar we al vooroplopen.

Gert-Jan Lasterie· 9 december 2025· 2 min· vrijdag visie

Deze week luisterde ik een podcast waarin Jelle Prins van Cradle en Michiel Bakker van DeepMind het AI Deltaplan bespraken met Alexander Klöpping en Wietse Hage. Een plan dat precies verwoordt wat ik al langer denk. Nederland hoeft niet te concurreren met OpenAI, maar moet wel zijn eigen koers varen.

De cijfers spreken voor zich: Europa heeft vijf procent van de wereldwijde AI-rekenkracht, Amerika vijfenzeventig procent. Onze supercomputer Snellius (fantastische naam inderdaad Alexander) telt 640 GPU's, OpenAI heeft er meer dan een miljoen. Dat gat dichten we niet.

Maar dat hoeft ook niet, betogen de makers van het Deltaplan. Nederland kan inzetten op sectoren waar we al wereldwijd vooroplopen, en daar AI als versneller gebruiken.

Polyfarming als voorbeeld

Eén voorbeeld uit de podcast blijft bij me hangen. Prins vertelde dat hij voor Cradle serieus overwoog om bij Wageningen polyfarming-experimenten op te zetten. Meerdere gewassen door elkaar planten, zoals in de natuur, levert in theorie veel hogere opbrengsten op dan monocultuur. Het probleem is dat een tractor niet selectief kan oogsten. Maar robots wel.

Dat is precies de kans. Niet het volgende GPT bouwen, maar AI toepassen waar Nederlandse expertise al vooroploopt. Landbouw, biotech, chipproductie, gezondheidszorg. Specifieke modellen trainen op specifieke data waar wij toegang toe hebben.

Grip houden

Wat me ook aansprak is dat het plan erkent dat Nederlanders sceptisch zijn over AI. Terecht, vindt Bakker. De technologie wordt ons vanuit Amerika in de neus gedrukt. Daarom pleit het plan voor burgerberaden, een nationaal AI Impact Instituut, en echte inspraak over hoe we als land met deze technologie omgaan. Geen techno-optimisme zonder rem, maar ook geen struisvogelpolitiek.

Wekelijkse inzichten in je mail.

Dilemma's, doorbraken en blinde vlekken uit onze AI-praktijk.

Wat nu

Het plan ligt bij de formatietafel. Of er iets mee gebeurt moet blijken. Maar de richting klopt. Eigen broek ophouden, inzetten op onze sterktes, en de samenleving meenemen.

De volledige podcast van AI Report is hier te beluisteren. Foto credit en meer informatie: AI Plan.