De kracht van Nederlandse AI zit in toepassen

Nederland telt inmiddels bijna tweeduizend AI-bedrijven. Het aantal groeit hard, maar de sector is jong, klein en loopt achter op de buurlanden. Dat blijkt uit een analyse van RankmyAI, een initiatief van de Hogeschool van Amsterdam, dat voor het FD het AI-landschap in Nederland en vijf andere Europese landen in kaart bracht. De opvallendste bevinding gaat over het profiel. De kracht van Nederland is het toepassen van AI voor andere organisaties. Precies daar ontstaat de waarde van AI. Voor een directie die keuzes moet maken, is dat een geruststellender vertrekpunt dan de achterstand op het aantal bedrijven doet vermoeden.

Wat de cijfers laten zien

RankmyAI analyseerde internationaal meer dan 60.000 AI-toepassingen en -bedrijven. Per eind mei telde Nederland 1,1 AI-bedrijf per 10.000 inwoners. Denemarken zit op 2,1, Noorwegen op 1,3. Landen als Duitsland, Frankrijk en Noorwegen laten een volwassener beeld zien, met gemiddeld oudere en grotere bedrijven.

Lector digital commerce Jesse Weltevreden vat het Nederlandse profiel samen: het ecosysteem is gemiddeld het jongst, bestaat relatief vaak uit kleine bedrijven en is sterk gericht op advies en AI-toolontwikkeling. Ruim een kwart van het ecosysteem bestaat uit advies en toolontwikkeling, met namen als DataNorth, WeAreBrain en Deus. Daarna volgen AI voor productiviteitsverbetering en zorgtoepassingen.

De groei is recent en snel gegaan. De eerste golf, rond 2017, draaide op klassieke AI zoals machine learning en beeldherkenning, met bedrijven als DataSnipper en Amberscript. De tweede golf bracht generatieve toepassingen: schrijfhulpen, videogeneratie, juridisch advies. In één jaar werden op het hoogtepunt 277 AI-bedrijven opgericht.

Waarom dat profiel juist een sterkte is

Het is verleidelijk om de cijfers te lezen als een achterstand. Reynald Fasciaux, ceo van Studocu, het hoogst genoteerde Nederlandse AI-bedrijf, wijst op financiering als zwakke plek en zou hier graag een eigen Mistral zien. Dat is een reële observatie over de bovenkant van de markt, waar de miljardeninvesteringen in eigen modellen worden gedaan.

Voor de meeste organisaties speelt de vraag zich ergens anders af. Zij bouwen geen eigen taalmodel. Zij willen een bestaand model laten werken in hun eigen processen, veilig en met resultaat. Dat vraagt om partijen die AI ontwikkelen en implementeren voor andere organisaties: dataplatformen bouwen, AI-agenten koppelen aan bestaande systemen, workflows herontwerpen. Dat is precies waar het Nederlandse ecosysteem in uitblinkt.

De waarde van AI ontstaat in de toepassing: in hoe een bestaand model gaat werken in het dagelijks werk. Wij zien in de praktijk hoe doorslaggevend die stap is. De proeftuin van pilots en demo's is gesloten, het draait nu om sturing en resultaat. Een sterk toepassingsprofiel betekent dat de kennis om die stap te zetten dichtbij zit, in Nederland zelf.

AI met al

Als je AI serieus wilt inzetten, hoef je niet naar Silicon Valley te kijken en ook niet te wachten op een Nederlandse modellenbouwer. De expertise die jouw organisatie vooruithelpt zit in de toepassingslaag: het koppelen van bestaande modellen aan jouw processen, data en mensen.

Let bij de keuze van een partner op wat je koopt. Een kant-en-klaar platform dwingt jouw organisatie zich aan te passen aan de software. Een op maat gebouwde workflow past zich aan jouw werkproces aan. De koppeling van AI-agenten aan je eigen systemen wordt daarbij snel belangrijker, iets waar de opkomende standaard MCP een rol in speelt. Het slimste model doet er minder toe dan de partij die jouw proces begrijpt en de AI werkend krijgt.

Het Nederlandse AI-landschap is dan misschien jong en klein, het is opgebouwd rond precies de vraag die de meeste directies vandaag hebben. Wil je weten hoe zo'n toepassing er voor jouw organisatie uit zou zien? Plan een kennismaking in, we denken graag mee.