Een op de drie bedrijven schrapt banen door AI

Nieuw onderzoek: 31% van bedrijven gebruikt AI al om personeel te laten gaan. Tegelijk breidt 53% uit. Wat die dubbele beweging betekent voor jou.

Gert-Jan Lasterie· 2 februari 2026· 2 min· nieuwsflits

Kort gezegd: 31% van de bedrijven gebruikt AI al om hun personeelsbestand te verminderen, terwijl 53% juist aanneemt. AI is daarmee de derde grootste reden voor ontslagen geworden. De dubbele beweging toont dat organisaties tegelijkertijd inkrimpen en groeien, afhankelijk van hoe ze AI inzetten: als kostenbesparing of als capaciteitsversneller. Welke route je kiest, bepaalt waarschijnlijk je concurrentiepositie over twee jaar.

Wat het onderzoek zegt

Uit de Financial Performance Benchmark Report van Chief Executive blijkt dat 31% van de onderzochte Amerikaanse bedrijven AI inzet om personeel te laten gaan. Daarmee evenaart AI traditionele factoren als herstructurering en fusies.

Tegelijkertijd plant 53% van de bedrijven juist uitbreiding in 2026. Slechts 18% voorziet krimp, 29% blijft stabiel. De primaire driver van uitbreiding is omzetgroei (71%), bij krimp spelen omzet (59%) en kostenbesparing (52%) de hoofdrol.

Twee interpretaties van dezelfde technologie

Die 31% en 53% zitten niet in aparte sectoren. Het zijn twee interpretaties van wat AI kan doen. De ene ziet AI als een manier om met minder mensen hetzelfde werk te doen. De andere ziet AI als een manier om met hetzelfde team meer te doen.

Dat onderscheid is niet triviaal. We schreven eerder over waarom snijden vaak de verkeerde reactie is: AI drukt de uitvoeringskosten van kenniswerk met een factor tien omlaag, maar de bedrijven die dat omzetten in ambitie in plaats van besparing, lopen over twee jaar uit.

Wekelijkse inzichten in je mail.

Dilemma's, doorbraken en blinde vlekken uit onze AI-praktijk.

Wat het voor jou betekent

Anthropic's eigen meting laat zien dat de kloof tussen wat AI theoretisch kan en wat er in de praktijk gebeurt enorm is. De 31% die nu al snijdt, loopt risico op workslop: werk dat formeel is geautomatiseerd maar materieel niet beter is geworden. De 53% die uitbreidt, heeft een bredere vraag te beantwoorden: welk werk blijft waardevol, en welk type nieuwe medewerker pas je daarop aan?

Voor Nederlandse organisaties met kenniswerkers is de vraag niet of je op de golf meegaat, maar welke kant je kiest. Bill Gurley noemde dit het einde van het impliciete contract: generaties lang beloofde een goede opleiding in een routinebaan een stabiele loopbaan. Dat contract is door AI doorbroken, en de keuze tussen inkrimpen en investeren bepaalt welke kant je organisatie uitgaat.

Wil je weten hoe je die afweging concreet maakt voor jouw team? Plan een kennismaking in, we denken graag mee.