Schmidt waarschuwt: Europa wordt afhankelijk van Chinese AI

Eric Schmidt waarschuwde op het World Economic Forum in Davos dat Europa zonder eigen AI-investeringen afhankelijk wordt van Chinese modellen. Amerikaanse AI-bedrijven kiezen massaal voor closed source. China zet in op open source. Europa zit ertussenin, zonder duidelijke koers, en dat is precies het probleem.

Twee blokken, één gat

Schmidt schetste een AI-wereld die in twee kampen uiteenvalt. Amerikaanse techbedrijven als OpenAI, Google en Anthropic bouwen gesloten modellen: je betaalt een licentie en krijgt toegang. China, aangevoerd door bedrijven als DeepSeek, kiest voor open source: de modellen zijn vrij beschikbaar en iedereen kan ze aanpassen.

Europa heeft geen van beide. Geen dominante eigen modellen, en geen gecoördineerde strategie om de beschikbare modellen in te zetten. Schmidt was daar helder over: als Europa niet bereid is fors te investeren in eigen open-source AI-labs, eindigt het continent met Chinese modellen als standaardoptie.

Energie als bottleneck

De waarschuwing gaat verder dan modellen alleen. Wie AI wil draaien op schaal, heeft goedkope energie nodig. Europa heeft de hoogste energiekosten van de grote economische blokken, een probleem dat na de Russische invasie van Oekraïne alleen maar groter is geworden. Microsoft-CEO Satya Nadella voegde op hetzelfde podium toe dat de kosten van energie direct de economische groei bepalen die een land uit AI kan halen.

Dat maakt de Europese positie dubbel kwetsbaar. Geen eigen modellen én dure energie om andermans modellen te draaien.

De applicatielaag als kans

Schmidt zag ook een opening. Europa hoeft niet per se de beste modellen te bouwen om waarde uit AI te halen. De applicatielaag, de plek waar AI-modellen worden vertaald naar werkende oplossingen voor specifieke sectoren, is volgens hem waar de echte economische winst zit. Europa heeft sterke industrie, een goed opgeleide beroepsbevolking en sectorkennis die je niet zomaar kopieert. Die combinatie kan werken, maar alleen als er een strategie achter zit.

Jensen Huang, CEO van NVIDIA, maakte een vergelijkbaar punt: productie en industrie zijn juist de sectoren waar AI de grootste impact gaat hebben. Europa heeft daar een voorsprong, mits het die ook benut.

Wat dit betekent voor je organisatie

De vraag die Schmidt impliciet stelde is ook relevant aan de directietafel: van welke partij worden jouw AI-tools afhankelijk? Als je organisatie nu keuzes maakt over AI-platforms en tooling, is het verstandig om te weten waar die modellen vandaan komen, wie ze onderhoudt, en wat de overstapkosten zijn als de markt verschuift.

De discussie over soevereine AI is geen abstract beleidsvraagstuk. Het raakt je leverancierskeuze, je datagovernance en je operationele wendbaarheid. Mistral-CEO Arthur Mensch waarschuwde eerder al in Davos dat de Amerikaanse voorsprong minder groot is dan gedacht. Dat maakt de keuze voor Europese organisaties er niet makkelijker op, maar wel urgenter.

Wil je weten welke strategische keuzes bij jouw situatie passen? Plan een kennismaking in.